Kies bij voorkeur supplementen die door een onafhankelijke partij zijn gecontroleerd op identiteit, potentie en zuiverheid. Controleer of het keurmerk of analysecertificaat van toepassing is op het specifieke product en, waar mogelijk, op de batch die u koopt.
Wat is onafhankelijke kwaliteitscontrole?
Onafhankelijke kwaliteitscontrole, ook wel third-party quality assurance genoemd, is een beoordeling door een externe partij die geen onderdeel is van de fabrikant. Een laboratorium of certificerende organisatie kan nagaan of een supplement overeenkomt met bepaalde eisen. De precieze tests en reikwijdte verschillen per programma. Externe controle is een aanvulling op wettelijke vereisten; supplementen zijn niet in alle landen voorafgaand aan verkoop onderworpen aan dezelfde toelatingscontrole als geneesmiddelen.
Bij de beoordeling kunnen onder meer de volgende punten aan bod komen:
- Identiteit: bevat het product het ingrediënt dat op het etiket staat?
- Potentie: komt de hoeveelheid van een ingrediënt overeen met de gedeclareerde hoeveelheid?
- Zuiverheid: voldoet het product aan de onderzochte grenzen voor ongewenste stoffen?
- Verontreinigingen: zijn bijvoorbeeld zware metalen, pesticiden of micro-organismen getest?
Waarom is externe verificatie belangrijk?
Een etiket geeft informatie over wat de fabrikant in het product zegt te hebben verwerkt, maar vormt op zichzelf geen onafhankelijke bevestiging daarvan. Een externe controle kan consumenten een objectiever aanknopingspunt geven bij het beoordelen van de samenstelling en kwaliteit. De uitkomst geldt wel alleen voor de onderdelen en monsters die binnen het betreffende controleprogramma zijn onderzocht.
Risicocategorieën
Bij sommige productcategorieën is extra aandacht voor verificatie zinvol. Kruidenextracten kunnen bijvoorbeeld verkeerd geïdentificeerd zijn of ongewenste stoffen bevatten. Bij producten voor gewichtsverlies of sportprestaties is het relevant te controleren of er op niet-gedeclareerde ingrediënten of verboden stoffen is getest. Ook bij hooggedoseerde vitamines en mineralen is het belangrijk dat de opgegeven hoeveelheid zorgvuldig wordt gecontroleerd.
Gevolgen van onvoldoende controle
Als een supplement minder van een ingrediënt bevat dan vermeld, kan de inname afwijken van wat het etiket aangeeft. Ongewenste verontreinigingen of niet-gedeclareerde stoffen kunnen eveneens een reden tot zorg zijn. Bovendien kunnen supplementen wisselwerken met medicijnen of niet passen bij iemands gezondheidssituatie. Dit soort onzekerheden kan het vertrouwen in afzonderlijke producten en in de supplementensector als geheel aantasten.
Belangrijke keurmerken en certificaten
Keurmerken hebben elk hun eigen beoordelingscriteria. Een keurmerk is daarom geen algemene garantie dat elk aspect van een product is onderzocht. Bekijk de informatie van de certificerende organisatie om te begrijpen welke controles zijn uitgevoerd en voor welke producten de certificering geldt.
- USP Verified: richt zich onder meer op identiteit, potentie, zuiverheid en aspecten van het productieproces.
- NSF Certified for Sport: een programma voor sportproducten waarbij onder meer wordt gecontroleerd op stoffen die verboden kunnen zijn in de sport.
- Informed Choice: een programma met producttests gericht op onder meer de aanwezigheid van bepaalde verboden stoffen.
- Informed Sport: een programma voor sportproducten dat tests op verboden stoffen omvat; controleer de actuele reikwijdte bij de organisatie.
- Batchespecifiek analysecertificaat (CoA): beschrijft de analyses van een bepaalde productiebatch. De waarde ervan hangt mede af van de genoemde testmethode, parameters en het laboratorium.
Hoe herkent u een betrouwbaar geverifieerd product?
Controleer eerst of het keurmerk op de verpakking overeenkomt met de informatie op de officiële website van de certificerende organisatie. Zoek daar zo mogelijk het exacte product op. Een keurmerk op zichzelf zegt niet altijd of de huidige verpakking of batch binnen de certificering valt.
Bij een analysecertificaat is het nuttig om na te gaan of het product, de batch en de geteste parameters duidelijk zijn vermeld. Kijk ook wie de analyse heeft uitgevoerd en welke tests zijn opgenomen. Een algemene claim als ‘getest’ zonder naam van het laboratorium of uitleg over de test biedt weinig informatie over wat daadwerkelijk is gecontroleerd.
Beperkingen van kwaliteitscontrole
Externe verificatie kan informatie geven over de samenstelling en de onderzochte kwaliteitscriteria, maar bepaalt niet of u een supplement nodig heeft. Een keurmerk garandeert evenmin dat een product effectief is of geschikt voor iedere persoonlijke situatie. De controle kan bovendien beperkt zijn tot specifieke stoffen, monsters of productiebatches; sommige keurmerken beoordelen niet alle mogelijke verontreinigingen of interacties.
Omdat productieprocessen en grondstoffen kunnen veranderen, is het verstandig om te controleren welke informatie geldt voor het product dat u op dat moment koopt. Een gecontroleerd product vervangt geen medisch advies en de beoordeling zegt niets over de combinatie met uw medicijnen of gezondheidssituatie.
Stappen voor een verantwoorde supplementkeuze
Gebruik onafhankelijke kwaliteitscontrole als één onderdeel van uw keuze. Begin met uw voedingspatroon en bepaal vervolgens of er een reden is om een supplement te overwegen. Vergelijk op het etiket de hoeveelheden en ingrediëntvormen en controleer welke kwaliteitsinformatie beschikbaar is. Let ook op mogelijke wisselwerkingen met medicijnen en op uw persoonlijke omstandigheden.
- Breng uw voedingspatroon en eventuele specifieke behoefte in kaart.
- Raadpleeg bij twijfel een arts of diëtist, zeker bij zwangerschap, borstvoeding, gebruik voor een kind, een chronische aandoening of medicijngebruik.
- Controleer een keurmerk op de officiële website van de certificerende organisatie.
- Vergelijk de gedeclareerde hoeveelheden en ingrediëntvormen op het etiket.
- Wees terughoudend bij onduidelijke of overdreven claims en bij producten waarvan de testinformatie niet te verifiëren is.
Veelgestelde vragen over kwaliteitscontrole
Is een keurmerk verplicht? Nee. Keurmerken zijn doorgaans vrijwillig en geven informatie over de controles van het betreffende programma.
Zijn supplementen zonder keurmerk per definitie slecht? Nee. Het ontbreken van een keurmerk bewijst niet dat een product van slechte kwaliteit is, maar er is mogelijk minder onafhankelijke informatie beschikbaar om de kwaliteit te beoordelen.
Hoe vaak wordt een product getest? Dat verschilt per keurmerk, fabrikant en programma. Controleer daarom de voorwaarden van de certificerende organisatie en of de informatie betrekking heeft op het product of de batch die u koopt.
Kan ik een analysecertificaat opvragen? Dat kan vaak bij de fabrikant; sommige fabrikanten publiceren CoA’s online. Controleer of het document de juiste productnaam en batch vermeldt en welke stoffen of eigenschappen zijn getest.
